De cyclus van ervaringsgericht leren
Leren door ervaring, simpel gezegd, leren door te doen en vindt plaats in een cyclus met vier fases (zie o.a. Hahn en Kolb Joplin).

leercyclus kolb- inzicht door ervaring

  1. Je doet iets met een van tevoren gesteld leerdoel of maakt iets spontaan mee (Ervaren)
  2. Je kijk daarna terug te kijken op je handelingen, waarnemingen, gedachten en gevoelens tijdens deze ervaring (Reflecteren).
  3. Je kijkt of je een algemeen inzicht kunt halen uit de terugblik (Veralgemeniseren)
  4. Om tenslotte het inzicht om te zetten in daden en acties bij een volgende ervaring (Toepassen).

Je moet alle vier de stappen van de cyclus doorlopen om daadwerkelijk te leren door ervaring, wanneer je eerder stopt dan zal het leereffect er niet of minimaal zijn. De vier fasen herhalen zich volgens Kolb voortdurend in deze volgorde. Dit leermodel valt dan ook te zien als een cyclisch model (beter nog een spiraal, want het niveau stijgt).

Het is niet nodig altijd met een concrete ervaring (bovenaan de cirkel) te beginnen. Wel kun je stellen dat je na je geboorte begint met ervaren en dat ervaren mede daarom het natuurlijke begin van het leren is.

Het is natuurlijk mogelijk de leerfasen in een andere volgorde te doorlopen of een fase over te slaan. Echter, wanneer fasen worden overgeslagen of te snel doorlopen, daalt het leerrendement. Dat is te begrijpen: ervaring wint aan waarde als je erover nadenkt, inzichten worden pas echt bruikbaar als je ze uitprobeert (experimenteren) en toetst (ervaring, reflectie).

Mensen verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Leren is op te vatten als een proces dat uiteindelijk leidt tot gedragsverandering.

Vier leerstijlen

Kolb stelt bovendien dat mensen een voorkeursstijl hebben, waarmee ze het liefst beginnen en waar ze de meeste tijd aan besteden. Volgens Kolb leren mensen op vier manieren. Hij onderscheidt vier leerstijlen:

  • Doeners: zij leren door ervaring, door het te doen
  • Dromers: zij leren door waar te nemen en te overdenken
  • Denkers: zij leren door analyse en denken
  • Beslissers: mensen leren door te experimenteren

Voor een effectief leerproces is het belangrijk dat alle fasen worden doorlopen, ongeacht het startmoment waarop de deelnemers ‘instappen’. De waarde van het model van Kolb zit hem in het herkennen van je voorkeursstijl. Dit geeft je de mogelijkheid de leermiddelen en mogelijkheden te kiezen die het leren voor jou het makkelijkst maken.
Het is goed om ook aandacht te besteden aan de stijl van leren waar men juist minder goed in is. De leercyclus kan op deze manier veel evenwichtiger doorlopen worden, daar dan elke fase de volle aandacht krijgt, waardoor je meer leert.

geef je zelf trainingen of presentaties, houdt er bij je voorbereiding dan rekening mee dat je programma aansluit bij alle leerstijlen.

Doener

leren door ervaring - inzicht doo ervaringDenkwijze: Wat is er nieuw? Ik ben voor alles in. Directe ervaring. Dingen doen. Nieuwe ervaringen. Oplossen van problemen.In het diepe gegooid worden. Een uitdagende taak.

Leerwijze: als je een doener bent/voorkeur hebt voor deze stijl, leer je het meeste van activiteiten waarbij:

  • Er nieuwe ervaringen en situaties zijn om van te leren.
  • Je je kunt verdiepen in korte activiteiten in het hier en nu (b.v. opdrachten, rollenspelen).
  • Er drama en crisis is: zaken telkens veranderen met een scala aan ondernemende activiteit
  • Je in het diepe wordt gegooid met een opdracht die moeilijk te realiseren is: een fikse uitdaging
  • Je voor het voetlicht treedt (bv. vergaderingen voorzitten, voordrachten geven, gesprekken leiden)
  • Je ideeën kunt spuien zonder rem van beleid, structuur of realiseerbaarheid
  • Je te maken hebt met andere mensen: problemen oplossen, onderdeel van het team en ideeën
Dromer
  • Denkwijze: Ik wil hier even over nadenken. Tijd krijgen voor activiteiten. Achteraf nadenken over acties. Eerst denken, dan pas doen. Beslissingen nemen zonder limiet en tijdsduur.Leerwijze: als je een dromer bent/voorkeur hebt voor deze stijl, dan leer je het meeste van activiteiten waarbij:
  • Hetgeen aangeboden wordt onderdeel uitmaakt van een systeem/model/concept/theorie
  • Je de tijd hebt methodisch de verbanden tussen ideeën/gebeurtenissen/situaties te onderzoeken
  • Je de kans krijgt basismethodiek/uitgangspunten/logica achter iets te onderzoeken (vraag- en antwoordsessie, stuk nakijken op inconsequenties)
  • Je je geestelijk moet inspannen: een ingewikkelde situatie analyseren, getest worden in een lessituatie, lesgeven aan mensen met een hoog niveau met indringende vragen
  • Je je bevindt in gestructureerde situaties met een duidelijk doel
  • Je kunt luisteren naar/lezen over ideeën en concepten met een accent op rationaliteit/logica en goed onderlegd en waterdicht zijn
  • Je redenen voor succes/mislukking kunt analyseren en generaliseren
  • Jaangeboden worden zonder directe relevantie
  • Je ingewikkelde situaties dient te begrijpen en er aan deel te nemen
Denker

denker- inzicht door ervaring

Denkwijze: Hoe is dat met elkaar gerelateerd? Gestructureerde situaties/duidelijke doelstellingen (congres, boek). Relatie leggen met reeds opgedane kennis. Intellectueel uitdagende situaties. Kans vragen te stellen. Basis en logica etc. te achterhalen. Theoretische concepten en modellen.

Leerwijze: Als je een denker bent/voorkeur hebt voor deze stijl, dan leer je het meeste van activiteiten waarbij:

  • Je in staat wordt gesteld en aangemoedigd om activiteiten te bekijken en overdenken
  • Je afstand kunt nemen van zaken: kunt luisteren/observeren (je op de achtergrond houden in vergadering) Je de gelegenheid krijgt om te denken voordat je doet/eerst assimileren dan pas commentaar geven/tijd krijgen om je voor te bereiden
  • Je in je eigen tempo een beslissing kunt nemen zonder druk en strakke tijdslimiet
  • Je onderzoek kunt doen in de zin van informatie vergaren, tot op de bodem gaan
  • Je de kans krijgt gebeurtenissen, het geleerde nog eens de revue te laten passeren
  • Je zorgvuldig overwogen analyses en rapporten kunt schrijven
  • Je gedachtewisseling met anderen zonder risico is: na overleg, binnen een structuur
Beslisser

Denkwijze: Hoe kan ik dit toepassen in de praktijk? Activiteiten met een duidelijke link tussen leren en werken. Gericht kunnen zijn op praktische zaken. Technieken met duidelijke praktische voorbeelden. Dingen uitproberen/oefenen onder begeleiding van een expert.

Leerwijze: je een beslisser bent/voorkeur hebt voor deze stijl, dan leer je het meest van activiteiten waarbij:

  • Er een duidelijk verband is tussen de stof en een probleem/gelegenheid bij het werk/studie
  • Er technieken getoond worden om iets te doen waarvan de voordelen in de praktijk duidelijk zijn: hoe je tijd kunt winnen, hoe je een goede eerste indruk kunt maken, hoe je met vervelende mensen om moet omgaan etc.
  • Je de kans krijgt technieken te proberen/beoefenen onder toezicht van een geloofwaardig expert:iemand die succes heeft en zelf de technieken kan toepassen
  • Je technieken krijgt aangereikt die van toepassing zijn op je eigen werk/studie
  • Je te maken krijgt met een indrukwekkend voorbeeld waaraan je je kunt optrekken: een geliefde baas, veel voorbeelden/anekdotes, instructie- of demonstratiefilms etc.
  • Je meteen de kans krijgt om de theorie in de praktijk te brengen
  • Er tips voor toepassing in de praktijk worden geven.
  • De leeractiviteit sterk realistisch is: goede simulatie, echte problemen etc.
  • Je je kunt bezighouden met praktische zaken: actie of handelingsplannen met duidelijk eindproduct

Leren door ervaring bij ‘inzicht door ervaring’

In elke coachsessie bij inzicht door ervaring neemt leren door ervaring een belangrijke plaats in. De 4 fases uit de leerstheorie worden in elke sessie vaak meerdere keren doorlopen.

Sleutelelementen van de leren door ervaring in een coachsessie met paarden

bord inzicht door ervaring

  • doelen stellen
  • vertrouwen opbouwen in coach en paard(en)
  • uitdaging en stress: uit je comfortzone komen
  • probleem oplossen: een opdracht waarin één of ander probleem opgelost moet worden
  • plezier (leren gaat het best als het leuk is, lachen is gezond)
  • nieuwe mogelijkheden uitproberen op basis van verworven inzicht(experimenteren)

 

paard(en) en coach faciliteren processen waarbij de coachee geprikkeld worden om buiten zijn comfortzone te komen en op basis van directe ervaringen te reflecteren op eigen gedrag, waardoor er een optimaal leerrendement kan worden behaald en duurzame verandering wordt verankerd”